ΓΝΩΣΗ

ΓΝΩΣΗ

Κυριακή, 30 Οκτωβρίου 2016

Βουλητικές προτάσεις

Βουλητικές λέγονται οι προτάσεις που εισάγονται με το μόριο να
και συμπληρώνουν την έννοια ενός ρήματος ή, κάποιες φορές, ενός
ονόματος.

Συμπληρώνουν:

1ον ρήματα:
α. βουλητικά, τα ρήματα δηλαδή που έχουν τη σημασία του θέλω,

όπως: ζητώ, επιθυμώ, λαχταρώ, ποθώ, επιδιώκω κ.ά.
• Θέλω να φύγω.
• Σου ζήτησα να μου δώσεις το βιβλίο.
β. κελευστικά, δηλαδή όσα έχουν παρόμοια σημασία με αυτή του

διατάζω, όπως: παραγγέλνω, παρακινώ, προειδοποιώ κ.ά.
• Τον προειδοποίησαν να μην τολμήσει να περάσει από το

γραφείο.
γ. απαγορευτικά, όπως: απαγορεύω, εμποδίζω κ.ά.
• Σας απαγορεύω να καπνίζετε.
δ. αισθητικά, όπως: βλέπω, ακούω, καταλαβαίνω, νιώθω αισθάνομαι

κ.ά.
• Βλέπω να τη βγάζουμε σήμερα χωρίς νερό.
ε. διάφορα άλλα ρήματα, π.χ. φοβάμαι, χαίρομαι, ντρέπομαι,

σιχαίνομαι, αηδιάζω, αρχίζω, κινδυνεύω κ.ά.
• Φοβάμαι να πάω απ’ αυτό το δρόμο.
2ον
α. από αμετάβατα ρήματα στο γ' πρόσωπο ενικού, π.χ. με πειράζει,
με ενοχλεί  κ.ά.
β. από απρόσωπα ρήματα, π.χ. χρειάζεται, απαγορεύεται, πρέπει κ. ά.
γ. απρόσωπες εκφράσεις, π.χ. είναι κρίμα, είναι ψέμα, είναι βέβαιο,
είναι ανάγκη, είναι ντροπή κ.ά.
δ. από περιφράσεις, π.χ. είμαι έτοιμος, είμαι άξιος, σκοπός του ήταν...
κ.ά.
• Απαγορεύεται να καπνίζετε.
• Πρέπει να φύγετε.
• Είμαι ικανός να φάω ένα ψωμί στην καθισιά μου.
3ον ουσιαστικά ή επίθετα με συγγενική σημασία με τα προηγούμενα
 ρήματα, π.χ. ανάγκη, σκοπός, έτοιμος, πρόθυμος κ.ά.
• Βρέθηκα στην ανάγκη να ζητήσω ένα κομμάτι ψωμί.
• Περίμεναν υπομονετικά, πρόθυμοι να βοηθήσουν.
4ον αντωνυμίες, συνήθως δεικτικές ή αόριστες σε ουδέτερο γένος,
αυτό, εκείνο κ.ά.
• Αυτό, να τον λυπούνται οι άλλοι, δεν το ήθελε.
5ον μετά από τις προθέσεις: αντί, δίχως, χωρίς, ίσαμε και τις προθέσεις
από, με, σε με το άρθρο (από το, με το, στο) μαζί με τις οποίες δηλώνουν
διάφορες επιρρηματικές σχέσεις.
• Φύγαμε χωρίς να χαιρετήσει ο ένας τον άλλον.
• Μην καθυστερείς άλλο με το να τον περιμένεις άδικα.
χρησιμοποιούνται ως:

α. υποκείμενο των απρόσωπων ρημάτων ή εκφράσεων, π.χ.
• Απαγορεύεται να καπνίζετε.
• Είναι απαραίτητο να έρθεις.
• Θα ήταν καλύτερα να φύγεις τώρα.
• Πρέπει να έρθω;
β. αντικείμενο, π.χ.
• Ο Πέτρος θέλει να φύγει.
γ. επεξήγηση, π.χ.
• Ένα μόνο λαχταρώ, να σε δω με το πτυχίο του γιατρού.
• Μια επιθυμία είχε να με δει σπουδασμένο.
δ. ονοματικός προσδιορισμός π.χ.
• Τον χαρακτήριζε το πάθος να ταξιδεύει στις θάλασσες.
ε. επιρρηματικός προσδιορισμός μετά από προθέσεις, π.χ.
• Φύγαμε χωρίς να χαιρετήσει ο ένας τον άλλον.
ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ

Πολλά ρήματα συντάσσονται άλλοτε με ειδική πρόταση κι άλλοτε με
βουλητική, π.χ.
• Πιστεύω ότι θα έρθει μαζί μας. - Πιστεύω να μ’ ακούσεις αυτή τη

φορά.
• Αρκεί που ήρθες. – Αρκεί να έρθεις.
• Μου έγραψε ότι θα γυρίσει σύντομα. – Του έγραψα να γυρίσει

αμέσως.
Nα χαρακτηρίσετε τις δευτερεύουσες προτάσεις και να βρείτε τον συντακτικό τους ρόλο
Δυστυχώς πρέπει να φύγεις.
Ήθελε να του πάω το φαγητό στο κρεβάτι.
Είναι απαραίτητο να καθαρίζεις τακτικά το δωμάτιό σου.
Αποφασίσαμε να πάμε εκδρομή.
Πόσο θα ήθελα να φάω ένα γλυκάκι!
Δεν είναι σωστό να μιλάτε την ώρα της προσευχής.
Με ειδοποίησαν να παρουσιαστώ στο διευθυντή της εταιρίας.
Τότε αποφάσισε να το ανεβάσει και στην Αθήνα.
Το πρόβλημα θα λυθεί αρκεί να διαχειριστούμε σωστά αυτήν την κατάσταση.
Δικτυογραφία:http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20Nea/Deutereuouses-onomatikes-protaseis-Nea-Ellinika.htm

Τρίτη, 18 Οκτωβρίου 2016

Oμιλία στη Στοκχόλμη, Γ. Σεφέρης

Oμιλία στη Στοκχόλμη
Στην ομιλία του στη Στοκχόλμη, κατά την τελετή 
απονομής του βραβείου Nόμπελ (το Δεκέμβριο του 
1963), ο Σεφέρης συνοψίζει τις πεποιθήσεις του, 
αφενός για την άμεση και αδιάσπαστη συνέχεια
 της ελληνικής γλώσσας (και ευρύτερα της 
ελληνικής ηθικής συνείδησης) από την αρχαιότητα 
ως τη σημερινή εποχή και αφετέρου για την 
αναγκαιότητα και τη λειτουργίατης ποίησης στο 
σύγχρονο κόσμοΦωτογραφία του χρήστη Θάλασσα αγάπη μου.

[...]Ανήκω σε μια χώρα μικρή. Ένα πέτρινο ακρωτήρι 
στη Μεσόγειο, που δεν έχει άλλο αγαθό παρά τον 
αγώνα του λαού του, τη θάλασσα, και το φως του 
ήλιου. Είναι μικρός ο τόπος μας, αλλά η παράδοσή του 
είναι τεράστια και το πράγμα που τη χαρακτηρίζει 
είναι ότι μας παραδόθηκε χωρίς διακοπή. Η 
ελληνική γλώσσα δεν έπαψε ποτέ της να μιλιέται. 
Δέχτηκε τις αλλοιώσειςπου δέχεται καθετί ζωντανό,
 αλλά δεν παρουσιάζει κανένα χάσμα. Άλλο 
χαρακτηριστικό αυτής της παράδοσης είναι η αγάπη 
της για την ανθρωπιά· 
κανόνας της είναι η δικαιοσύνη. Στην αρχαία τραγωδία, 
την οργανωμένη με τόση ακρίβεια, ο άνθρωπος 
που ξεπερνά το μέτρο πρέπει να τιμωρηθεί από τις 
Ερινύες. O ίδιος νόμος ισχύει και όταν ακόμη πρόκειται 
για φυσικά φαινόμενα: «Ήλιος ουχ υπερβήσεται μέτρα» 
λέει ο Ηράκλειτος· «ει δε μη, Ερινύες μιν Δίκης 
επίκουροι εξευρήσουσιν»*.
Συλλογίζομαι πως δεν αποκλείεται ολωσδιόλου να ωφεληθεί ένας σύγχρονος επιστήμων, αν στοχαστεί τούτο το απόφθεγμα* του Ίωνα φιλοσόφου. Όσο για μένα συγκινούμαι παρατηρώντας πως η συνείδηση της δικαιοσύνης είχε τόσο πολύ διαποτίσει την ελληνική ψυχή, ώστε να γίνει κανόνας και του φυσικού κόσμου. 

Ο Καζαντζάκης μιλάει για την Ελλάδα το 1955 σε ένα σπάνιο και επίκαιρο κείμενο

Απόσπασμα από μια ραδιοφωνική συνέντευξη που έδωσε ο Νίκος Καζαντζάκης στο Παρίσι, στο Γάλλο δημοσιογράφο, PierreSipriot, στις 6 Μαΐου, 1955.
Tο κείμενο είναι σπάνιο, ιστορικό και επίκαιρο

«Όσο πιο μακρυά είμαστε από την πατρίδα μας, τόσο περισσότερο τη σκεφτόμαστε και τόσο περισσότερο, την αγαπάμε.
Όταν βρίσκομαι στην Ελλάδα βλέπω τις μικρότητες, τις ίντριγκες, τις ανοησίες, τις ανεπάρκειες των αρχηγών, τη μιζέρια του λαού.
Όμως από μακρυά δεν βλέπουμε τόσο ευδιάκριτα την ασκήμια και έχουμε περισσότερη ελευθερία να πλάσουμε μια εικόνα της πατρίδας αντάξια ενός ολοκληρωτικού έρωτα.
Να γιατί δουλεύω καλύτερα και αγαπώ καλύτερα την Ελλάδα όταν βρίσκομαι στο εξωτερικό.
Μακρυά της καταφέρνω να συλλάβω καλύτερα την ουσία της και την αποστολή της στον κόσμο, και συνακόλουθα τη δική μου ταπεινή αποστολή.
Κάτι ιδιαίτερο συμβαίνει στους Έλληνες που ζουν στο εξωτερικό. Γίνονται καλύτεροι.
Έχουν την περηφάνια της φυλής τους, νιώθουν ότι όντας Έλληνες έχουν την ευθύνη να είναι αντάξιοι των προγόνων τους.
H πεποίθησή τους, ότι κατάγονται από τον Πλάτωνα και τον Περικλή, μπορεί ίσως να είναι μια ουτοπία, μια αυθυποβολή χιλιετιών, όμως αυτή η αυθυποβολή, γενόμενη πίστη, ασκεί μια γόνιμη επίδραση στη νεοελληνική ψυχή.
Χάρη σ’ αυτή την ουτοπία επέζησαν οι Έλληνες. Μετά από τόσους αιώνες εισβολών, σφαγών, λιμών, θα έπρεπε να έχουν εξαφανιστεί.
Όμως η ουτοπία, που έγινε πίστη, δεν τους αφήνει να πεθάνουν.
H Ελλάδα επιζεί ακόμα, επιζεί νομίζω μέσα από διαδοχικά θαύματα».

Πέμπτη, 13 Οκτωβρίου 2016

Tου γιοφυριού της Άρτας

Tου γιοφυριού της Άρτας σχηματική ανάλυσηΗ γέφυρα και ο θρύλος

Το γεφύρι της Άρτας είναι γέφυρα του ποταμού Άραχθου. Η γέφυρα αυτή, κατά το χρονογράφο της Ηπείρου, είναι κτίσμα των προ Χριστού Ρωμαϊκών χρόνων. Σύμφωνα όμως με μερικές παραδόσεις, κτίσθηκε όταν η Άρτα έγινε πρωτεύουσα πόλη στο Δεσποτάτο της Ηπείρου. Χρονολογίες οικοδόμησης 1602 ή 1606.
Ιστορία του θρύλου
Η ιστορική έρευνα διατυπώνει ότι ο θρύλος αυτός έκρυβε πολλά χρόνια μια ιστορική αλήθεια για την περιοχή της Άρτας και γενικότερα της Ηπείρου. Όταν χρειάστηκε να περάσει από την περιοχή μεγάλη δύναμη τουρκικού στρατού, οι Τούρκοι ζήτησαν από τους κατοίκους βοήθεια. Πολλοί μάστορες και τεχνίτες προστρέξανε για να βοηθήσουν. Όταν όμως έμαθαν το λόγο που έπρεπε να κατασκευαστεί, πήγαιναν τη νύχτα και γκρέμιζαν ό,τι την προηγούμενη μέρα οι ίδιοι είχαν φτιάξει.
Οι Τούρκοι ζήτησαν να μάθουν γιατί αργεί τόσο πολύ το έργο και εκείνοι απάντησαν ότι τελικά το μέρος είναι στοιχειωμένο. Ο Τούρκος διοικητής λοιπόν διέταξε τη σύλληψη του Πρωτομάστορα και της γυναίκας του και τη θανάτωσή τους. Τότε όλοι φοβήθηκαν και ολοκλήρωσαν το γεφύρι. Το τούρκικο ασκέρι συνόδευαν οι κατάρες των Ελλήνων. Μετά την απελευθέρωση της Ελλάδας από τον Τουρκικό ζυγό, οι κατάρες έγιναν ευχές για τον ελληνικό στρατό.
Κατά το δημοτικό τραγούδι που ανήκει στα άσματα του ακριτικού κύκλου, 1300 κτίστες, 60 μαθητές, 45 μάστοροι (μηχανικοί) υπό τον Αρχιμάστορα προσπαθούσαν να κτίσουν τη γέφυρα της οποίας τα θεμέλια κάθε πρωί ήταν καταστραμμένα. Μέχρι που πτηνό με ανθρώπινη φωνή γνωστοποίησε πως για να στεριώσει η γέφυρα απαιτείται η ανθρωποθυσία της συζύγου του Πρωτομάστορα. Το οποίο και έγινε με κατάρες που καταλήγουν σε ευχές.


ο Γεφύρι της Άρτας το 1913...

Φωτ.Fred Boissonas.

Από το βιβλίο του Σπύρου Μαντά

Πέμπτη, 6 Οκτωβρίου 2016

Το άρθρο

Ορισμός
Το άρθρο είναι δημοσιευμένο κείμενο σε εφημερίδα ή περιοδικό που αναφέρεται σε ειδικό θέμα και έχει ειδησεογραφικό χαρακτήρα. Είναι ενταγμένο σε ένα επικοινωνιακό γλωσσικό περιβάλλον και έχει ως βασικό σκοπό την πειθώ. Πραγματεύεται θέματα της πρώτης γραμμής της επικαιρότητας, αλλά και ζητήματα ευρύτερου επιστημονικού, εγκυκλοπαιδικού καλλιτεχνικού ενδιαφέροντος, που σε κάποια στιγμή αποτέλεσαν θέμα επικαιρότητας και εξακολουθούν να απασχολούν την κοινή γνώμη. Ο αρθρογράφος προσεγγίζει το θέμα του τεκμηριωμένα, χρησιμοποιεί πολλές φορές ειδικό λεξιλόγιο και υιοθετεί το δικό του ύφος. (σοβαρό, ουδέτερο, αυστηρό).
Βασικά χαρακτηριστικά του άρθρου
Έχει τίτλο
• έχει επίκαιρο χαρακτήρα
• δημοσιεύεται σε εφημερίδα, σε περιοδικό, στο διαδίκτυο, κ.α
• καταπιάνεται με θέματα ποικίλου ή και συγκεκριμένου περιεχομένου
• συνήθως δεν έχει προσωπικό οικείο τόνο
• είναι περιορισμένης έκτασης
• διαφοροποιείται από τη λογοτεχνία
Δομή
Η τυπική δομή άρθρου έχει ως εξής:
1 Πρόλογος  Εκτίθεται το θέμα ή η προβληματική του.
2 Κύριο μέρος  Παράθεση επαρκούς αποδεικτικού υλικού για:
• διασαφήνιση της κυρίαρχης ιδέας
• τεκμηρίωση της θέση-ισχυρισμού που διατυπώθηκε στην εισαγωγική παράγραφο
• ανασκευή θέσης
Επίλογος  Συμπυκνωμένη θεώρηση των θέσεων του κύριου θέματος
Ενδεικτικό άρθρο/ βασικά χαρακτηριστικά
Πρόλογος
Πνευματικός άνθρωπος, που πιστεύει πως είναι «επαρκής καθ’ εαυτόν», είναι στείρος εγωιστής και άγονος ομφαλοσκόπος. Ο αληθινός πνευματικός άνθρωπος όχι μόνο στοχάζεται για τον εαυτό του και τους άλλους, μα και κάτι περισσότερο: δρα για τους άλλους. Όσο σοφός, όσο «ευλογημένος» κι αν είναι, άμα παραμένει αδρανής, καταντά άχρηστος.3
Κύριο μέρος
Και το χρέος αυτό του πνευματικού ανθρώπου γίνεται πολλαπλάσιο σε ώρες κρίσης – κρίσης ιδεών, αρχών, θεσμών, δικαιωμάτων.4 Τότε, προπάντων, έχει καθήκον ο πνευματικός άνθρωπος να δράσει, να μιλήσει, ν’ αγωνιστεί, για να υπερασπίσει τα «παλλάδια» τα δικά του και της κοινωνίας, για να φωτίσει τους αφώτιστους να νικήσει τους νωθρούς, να γαλβανίσει τους ενθουσιώδεις, να ξεσκεπάσει τους καπήλους, να καταγγείλει τους επιτήδειους.5 Τότε, όταν απειλείται η ελεύθερη σκέψη, ο ελεύθερος λόγος, δηλαδή, η ίδια η υπόσταση του πνευματικού και κάθε ανθρώπου, θα δείξει ο πνευματικός άνθρωπος αν «τηρεί» πραγματικά την «πίστη» που επαγγέλλεται. Σωπαίνοντας από αυταρέσκεια, δειλία ή καιροσκοπία, όχι μόνο προδίνεται αλλά και προδίνει. «Αδικεί πολλάκις ου μόνον ο ποιών τι, αλλά και ο μη ποιών», λέει ο Μάρκος Αυρήλιος.6 Και ο πνευματικός άνθρωπος που σωπαίνει στις κρίσιμες ώρες αδικεί όχι μόνο τους άλλους μα, σε τελευταία ανάλυση, και τον ίδιον τον εαυτό του. Γιατί, κλείνοντας τα μάτια του στο εξανδραποδισμό των γύρω του, θα τ’ ανοίξει μια μέρα και θα δει πως έχει γίνει ανδράποδο και ο ίδιος.7
Επίλογος
Σε τέτοιες ώρες κρίσης δείχνει ο πνευματικός άνθρωπος αν είναι οδηγός ή οδηγούμενος, «όρθιος ή ορθούμενος», αν στέκεται όρθιος μόνος του ή τον στήνουν όρθιο οι άλλοι. Αλλά πνευματικός άνθρωπος που δέχεται το ρόλο του ουραγού της αγέλης, που παραδέχεται να «πειθαρχεί» σε κατάσταση ανδρείκελου, που απαρνιέται το σπουδαιότερο κι ευγενικότερο μέρος της αποστολής του, παύει να είναι πνευματικός ηγέτης [...].8
Μ. Πλωρίτης

3 Χαρακτηριστικό προλογικό σημείωμα όπου επιχειρείται ο ορισμός και η διασαφήνιση του θέματος. O αρθρογράφος ξεκαθαρίζει ευθύς εξαρχής για ποιο πράγμα θα μιλήσει.
4 Μικρές και σύντομες περίοδοι, οι οποίες διασφαλίζουν νοηματική συνοχή και γραμματοσυντακτική «πειθαρχία».
5 Η χρήση ρηματικών τύπων συμπυκνώνει το νόημα, ενισχύει το διδακτικό ύφος του γράφοντος και προκαλεί το ενδιαφέρον για τα περαιτέρω.
6 Επίκληση στην αυθεντία με απώτερο σκοπό να μας πείσει για το ρόλο που καλείται να επιτελέσει ο πνευματικός άνθρωπος.
7 Πρόταση κατακλείδα με επίκληση στο συναίσθημα του δέκτη (αναγνώστη). Η χρήση του «γιατί», ενισχύει τη θέση του αρθρογράφου αφού αποδεικνύει τον ισχυρισμό του.
8 Συμπύκνωση του νοήματος στο τέλος με απώτερο σκοπό την ενίσχυση της θέσης του αρθρογράφου. Ο αρθρογράφος χρησιμοποιεί επιστημονική γλώσσα με κύρια χαρακτηριστικά τη σαφήνεια, την απλότητα και την ουσία της σκέψης χωρίς βερμπαλισμούς. Αποφεύγει τη λογοτεχνίζουσα γλώσσα. Αυτό που τον ενδιαφέρει είναι να αφυπνίσει τους πνευματικούς ανθρώπους και γι’ αυτό χρησιμοποιεί εύστοχα τις παθητικές μετοχές, αφού θέλει τον πνευματικό άνθρωπο όχι παθητικό αλλά ενεργό και δραστήριο πολίτη.

Προσχεδιασμένος Προφορικός Λόγος-Ομιλία

ΟΜΙΛΙΑ
Το εν λόγω κειμενικό είδος απαιτεί από την πλευρά του μαθητή τη συγγραφή ενός προφορικού (ρητορικού) λόγου, τον οποίο υποτίθεται πως πρέπει να εκφωνήσει σε κάποια περίσταση. Οι σημαντικότερες από τις υποθετικές αυτές περιστάσεις είναι οι εξής1:
ΟΜΙΛΙΑ: Πρόκειται για προφορικό λόγο που εκφωνείται με αφορμή
συγκεκριμένη περίσταση και με αντικείμενο ευρείας θεματολογίας
(πολιτικό, κοινωνικό, πολιτιστικό, επιστημονικό, θρησκευτικό κλπ).
Είδη ομιλίας είναι και τα ακόλουθα:
ΕΙΣΗΓΗΣΗ: Πρόκειται για ομιλία που εκφωνείται σε συλλογικό
όργανο, η οποία περιλαμβάνει είτε προτάσεις πάνω σε συγκεκριμένο
θέμα, είτε ανακοινώσεις σχετικά με συγκεκριμένο ζήτημα. Μια
εισήγηση μπορεί να απευθύνεται σε όλα τα είδη ακροατηρίων που
προαναφέρθηκαν για την ομιλία.
-ΔΙΑΛΕΞΗ: Πρόκειται για λόγο που εκφωνείται ενώπιον εξειδικευμένου
ακροατηρίου […] με σκοπό την πραγμάτευση ενός εξειδικευμένου
(συνήθως επιστημονικού) θέματος. Η διάλεξη μπορεί να απευθύνεται
μόνο σε ορισμένα είδη κοινωνικών ακροατηρίων2.
Μία ομιλία μπορεί να απευθύνεται:
α) σε εθνικό, διεθνές, κρατικό, διακρατικό, ή άλλο συλλογικό όργανο,
β) σε κοινωνικό ακροατήριο.
Αναφορικά με την ΟΜΙΛΙΑ ο πομπός είναι απαραίτητο να έχει υπόψη τα
ακόλουθα:
ΔΟΜΗ
- Προσφώνηση
- Πρόλογος/Εισαγωγή
- Κύριο μέρος
- Επίλογος
- Επιφώνηση
1. Προσφώνηση: Εξαρτάται άμεσα από την ιδιότητα του δέκτη και τις
επιδιώξεις του πομπού και τοποθετείται στο πάνω αριστερό μέρος του
κειμένου. Πρόκειται για τον εισαγωγικό χαιρετισμό που απευθύνει
ένας ομιλητής στο ακροατήριό του. Όταν στο ακροατήριο
παρευρίσκονται ιερωμένοι, προσφωνούνται στην αρχή. Η
προσφώνηση επιβάλλεται να είναι κλιμακωτή, δηλαδή ο πομπός
απευθύνεται στο ακροατήριό του ξεκινώντας από τους πιο υψηλά
ιστάμενους και προχωρώντας προς τους απλούς δέκτες.
Πρόλογος: Ο ομιλητής παρουσιάζει επιγραμματικά το θέμα, τη
σκοπιά από την οποία θα το αντιμετωπίσει και ταυτόχρονα επιδιώκει
να κερδίσει το ενδιαφέρον του ακροατηρίου.
Παράδειγμα:
-Ομιλία της Μελίνας Μερκούρη στο Λονδίνο στην Oxford Union το 1986.
Κύριε Πρόεδρε,
Αξιότιμα Μέλη,
Κυρίες και Κύριοι,
Καταρχήν επιτρέψτε μου να ευχαριστήσω την Oxford Union που έφερε το θέμα αυτό για
συζήτηση και ευχαριστώ που με προσκαλέσατε. Νομίζω ότι θα ήταν καλό αυτό το βράδυ ν’
ακουστεί μια ελληνική φωνή. Μια φωνή έστω με τη φτωχή μου προφορά. Την ακούω και
μορφάζω. Θυμάμαι εκείνο που είπε κάποτε ο Brendan Behan για κάποιο εκφωνητή.
«Μιλάει σαν να ’χει τα Ελγίνεια Μάρμαρα στο στόμα του».
3. Κύριο μέρος: Ο ομιλητής έχει τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει
ανάλογα με το θέμα:
-Αφήγηση: Πληροφορίες σχετικές με την ιστορική διαδρομή του θέματος ή
αναδρομή στο παρελθόν.
Βεβαίωση: Αποδεικτικό και τεκμηριωτικό υλικό υπέρ της υποστηριζόμενης
θέσης. Παρατίθενται επιχειρήματα με παρουσίαση στοιχείων, δεδομένων,
μαρτυριών, απόψεων ειδικών, έτσι που να καλύπτεται σφαιρικά το θέμα και να
αναδεικνύεται η ορθότητα των θέσεων του πομπού.
Ανασκευή: Εκ του αντιθέτου απόδειξη. Παρουσιάζεται η άλλη άποψη και
αντικρούεται, γεγονός που ισχυροποιεί τη θέση του ομιλητή. Προβάλλονται οι
κίνδυνοι που τυχόν θα προκύψουν από την επικράτηση του αντιθέτου.
Εισήγηση της Έφηβου Βουλευτή Παρασκευής Τριανταφυλλοπούλου στη Δ΄ Σύνοδο
της Βουλής των Εφήβων στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων.3
[…] Κύριοι συνάδελφοι, δεν νομίζετε ότι μαζεύτηκαν πολλά παράπονα για ένα "όραμα
ζωής"; Μήπως θα πρέπει να αρχίσει ο διάλογος; 'Όλοι συμφωνούμε στο ότι η εκπαιδευτική
μεταρρύθμιση θα πρέπει να είναι ολοκληρωμένη και να αρχίζει από το δημοτικό. Θα
πρέπει να υπάρχει αποσύνδεση του Λυκείου και των ΑΕΙ. Οι μαθητές θα πρέπει να
ψηφίζουν για την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση και οι Υπουργοί Παιδείας να έχουν
υπηρετήσει στο χώρο της εκπαίδευσης.
Η Εκκλησία από την άλλη πλευρά, περνά και αυτή κρίση. Η εκκλησιαστική περιουσία μένει ανεκμετάλλευτη, ο ρόλος του Αρχιεπισκόπου Χριστόδουλου σχολιάζεται από άλλους ως θετικός και από άλλους ως αρνητικός, ενώ στα σχολεία, το βιβλίο των Θρησκευτικών περιέχει αντιφάσεις. 'Έτσι, εκτός από εκσυγχρονισμό στην παιδεία θα πρέπει να υπάρξει και εκσυγχρονισμός στην Εκκλησία, που θα αρχίσει με την ανανέωση του βιβλίου των Θρησκευτικών.
Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται υποβάθμιση του πνευματικού μας πολιτισμού και
τονίζεται η απουσία της πνευματικής ηγεσίας. Ευτυχώς, όμως, έχουν μείνει λίγοι ακόμη, όπως ο κ. Σαμαράκης, ο οποίος στη χθεσινή μας συγκέντρωση μας συμβούλεψε, για ακόμη μία φορά, να αντισταθούμε σ' αυτούς που θέλουν να δολοφονήσουν τα όνειρά μας. Εγώ σας απαντώ: "Αντιστεκόμαστε, κύριε Σαμαράκη, αντιστεκόμαστε" [...]
4. Επίλογος: Σύντομη ανακεφαλαίωση, ευχή, προτροπή, επιβεβαίωση
των επιχειρημάτων που χρησιμοποιήθηκαν για την υποστήριξη της
θέσης.
5. Επιφώνηση: Τυποποιημένη φράση που τοποθετείται πάντοτε
ανεξάρτητα από το κείμενο στο κάτω δεξιό μέρος της γραπτής
διατύπωσής του, με την οποία ο πομπός εκφράζει τις ευχαριστίες προς
τις/τους δέκτες.
3 Τα παραθέματα διατηρούν την ορθογραφία των πηγών.
Αξίζει να προσεχθούν τα ακόλουθα:
- Ο πομπός επιβάλλεται να χρησιμοποιεί ύφος που να ταιριάζει στην επικοινωνιακή
περίσταση (επίσημο, οικείο, λογοτεχνικό, επιστημονικό κλπ.)4.
- Χρησιμοποιείται το δεύτερο πρόσωπο πληθυντικού και, όταν θεωρείται σκόπιμο,
χρησιμοποιείται και το πρώτο πληθυντικού για ποικιλία ύφους.
- Ακολουθούνται όλες οι οδηγίες που ισχύουν για κάθε μορφή γραπτού επικοινωνιακού
λόγου (π.χ. καθαρό γράψιμο, ευανάγνωστα γράμματα, παραγραφοποίηση, κλπ.)
  Υποδείγματα προσφωνήσεων σε προσχεδιασμένο προφορικό λόγο5
ΟΙΚΕΙΟ/ΦΙΛΙΚΟ ΥΦΟΣ
Αγαπημένοι φίλοι
Αγαπημένοι συμμαθητές
Αγαπημένοι συμπολίτες
Αγαπημένοι ομοεθνείς
Φίλες και φίλοι
Φίλοι ακροατές
Φίλοι συμμαθητές
Φίλοι συμπατριώτες
Σύντροφοι
...... ΗΜΙΕΠΙΣΗΜΟ ΥΦΟΣ.........
-Αγαπητοί φίλοι
- Αγαπητοί σύνεδροι
- Αγαπητά μέλη
- Αγαπητοί συμπολίτες
- Αγαπητοί σύνοικοι
- Αγαπητοί δημότες
-Αγαπητοί πατριώτες
-Αγαπητοί συνάδελφοι
-Αγαπητοί ακροατές
....... ΕΠΙΣΗΜΟ/ΤΥΠΙΚΟ ΥΦΟΣ...............
  • Κυρίες και κύριοι
  •  Σεβαστοί σύνεδροι
  • Σεβαστά μέλη
  •  Σεβαστοί καθηγητές
  •  Εκλεκτοί σύνεδροι
  •  Εκλεκτά μέλη
  • Αξιότιμοι σύνεδροι
  •  Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι
  •  Σεβασμιότατε
  •  Παναγιότατε
..........................
Υποδείγματα εκφράσεων για το κύριο μέρος σε προσχεδιασμένο
προφορικό λόγο
ΟΙΚΕΙΟ/ΦΙΛΙΚΟ ΥΦΟΣ
  •  Σκέψου…
  • Αναλογίσου…
  •  Ας θυμηθείς όλα αυτά…
  • Είναι αδιανόητο να…
  •  Δε θα μπορούσα να παραλείψω…
  •  Χωρίς να είμαι υπερβολικός…
  •  Ασφαλώς μπορούσα …
  •  Ενισχύοντας την άποψή μου…
ΕΠΙΣΗΜΟ/ΤΥΠΙΚΟ ΥΦΟΣΕΠΙΣΗΜΟ/ΤΥΠΙΚΟ ΥΦΟΣ
  •  Ευθύνη και χρέος όλων μας…
  •  Ας επιστρατεύσουμε τα δικά μας…
  •  Ο προβληματισμός σας είναι η αφετηρία της δικής μας παραγωγικής δυναμικής…
  •  Αναφέρομαι στους προβληματισμούς που όλοι μας έχουμε…
  • Εσείς οι πολιτικοί ηγέτες έχετε αναλάβει…
Υποδείγματα επιφωνήσεων σε προσχεδιασμένο προφορικό λόγο6
ΟΙΚΕΙΟ/ΦΙΛΙΚΟ ΥΦΟΣ

  • Ευχαριστώ.
  •  Ευχαριστώ πολύ.
  •  Σας ευχαριστώ.
  •  Σας ευχαριστώ πολύ.
  •  Σας ευχαριστώ και σας εύχομαι ό,τι καλύτερο.
  •  Σας χαιρετώ.
....... ΗΜΙΕΠΙΣΗΜΟ ΥΦΟΣ.............
  •  Σας ευχαριστώ για την αμέριστη προσοχή σας.
  •  Σας ευχαριστώ για το θερμό ενδιαφέρον σας.
  •  Σας ευχαριστώ θερμά.
  •  Σας ευχαριστώ εκ βάθους καρδίας.
........ ΕΠΙΣΗΜΟ/ΤΥΠΙΚΟ ΥΦΟΣ...........
  •  Σας ευχαριστώ για την προσοχή που επιδείξατε.
  •  Σας ευχαριστώ για το ενδιαφέρον που επιδείξατε.
  •  Σας ευχαριστώ προκαταβολικά για την ανταπόκρισή σας........................
Επικοινωνιακό πλαίσιο: Πομπός: Δήμαρχος Ηρακλείου κ. Γιάννης Κουράκης
Επικοινωνιακή περίσταση: Εκδηλώσεις μνήμης του Νίκου Καζαντζάκη (Ηράκλειο 8 Ιουλίου 2004)
Δέκτης: Παρευρισκόμενοι
Kυρίες και κύριοι, Προσφώνηση
«Ο Καζαντζάκης με το έργο του, έχει ανοίξει διάλογο με το μέλλον», Πρόλογος
μας είπε ο διακεκριμένος συγγραφέας και στενός φίλος του Νίκου Καζαντζάκη Παντελής Πρεβελάκης, όταν, πριν από 27 χρόνια, η γενέθλια πόλη, το Ηράκλειο, τιμούσε με σειρά εκδηλώσεων το μεγάλο τέκνο της.
Και ο επιφανής φιλόλογος, καθηγητής Πανεπιστημίου Ιωάννης Κακριδής, Κύριο Μέρος
που γνώρισε από κοντά το μεγάλο μας στοχαστή, ποιητή και συγγραφέα συμπλήρωνε με το δικό του προφητικό λόγο: θα κυλήσουν, φοβούμαι, χρόνια πολλά, ίσως και περισσότερες από μια γενιά, ώσπου να γραφτεί μια αυθεντική συνθετική μελέτη, που θα αποτιμά εξαντλητικά και απ’ όλες τις πλευρές το σύνολο της πνευματικής δημιουργίας του Νίκου Καζαντζάκη
και την προσφορά του στα ελληνικά γράμματα. […]
Και ερχόμαστε σήμερα, 37 ολόκληρα χρόνια μετά τις ρήσεις του Παντελή
Πρεβελάκη και του Ιωάννη Κακριδή τον σημαδιακό χρόνο της ιστορίας του Ελληνισμού,
το 2004, να επιβεβαιώσουμε αυτούς τους προφητικούς λόγους....
Το γεγονός ότι ακόμα και σήμερα, 47 ολόκληρα χρόνια μετά το θάνατό του, οργανώνεται
προς τιμήν του πλήθος εκδηλώσεων, σ’ ολόκληρο τον κόσμο μας βεβαιώνει ότι η μνήμη
του διατηρείται ολοζώντανη. Το μέλλον της διαχρονικής παρουσίας του στην πνευματική
ζωή των λαών είναι μακρότατο, κάνει και θα κάνει πάντα ένα γόνιμο διάλογο μαζί του.
Όπως κάνει πάντα το έργο των μεγάλων πνευματικών δημιουργών της ιστορίας μας. Μ’
αυτή την πεποίθηση η Πολιτιστική Ολυμπιάδα σε συνεργασία με τον Δήμο Ηρακλείου,
οργανώνει τη σειρά των εκδηλώσεων, που ανανεώνουν το διάλογο με τη μεγάλη μορφή
του Νίκου Καζαντζάκη.
Σήμερα που ο Ελληνισμός καλείται και πάλι να αποδείξει ότι είναι ικανός να διατρανώνει
και να μεταδίδει τα μηνύματα του πολιτισμού, της ειρήνης της ισότητας και της
συναδέλφωσης, με την οργάνωση πολιτιστικής ολυμπιάδα μαζί με το ιστορικό «ευ
αγωνίζεσθαι» των αθλημάτων ο καστρινός γίγαντας του πνεύματος γίνεται περισσότερο
από ποτέ επίκαιρος. Ο ίδιος πίστεψε τα ιδανικά αυτά, που γεννήθηκαν στην Ελλάδα κι
έγιναν κτήμα του πολιτισμένου κόσμου. Ο ίδιος με τη ζωή και το έργο του καλλιέργησε
και το ανέδειξε με το δικό του υπέροχο τρόπο, τα μετέδωσε με το στιβαρό και
διεισδυτικό του λόγο που γοήτευσε τον κόσμο.
[...] Θέλω να ευχαριστήσω το Υπουργείο Πολιτισμού και την Επίλογος
Πολιτιστική Ολυμπιάδα για
τη μεγάλη συμβολή της στην οργάνωση των εκδηλώσεων Νίκος Καζαντζάκης 2004 με
το Δήμο Ηρακλείου.
[...] Ευχαριστίες και στην Εταιρεία Κρητικών Ιστορικών Μελετών που μετέχει με
εκθέματα [...]
Σας ευχαριστώ πολύ. Επιφώνηση
  • ΔΙΚΤΥΟΓΡΑΦΙΑ:http://giouliblog.blogspot.gr/2009/04/blog-post_01.html